ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം കൃഷി ജലസേചന മാതൃകയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, കേരളത്തിന്റെ ഘടന ഏറെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ദേശീയതലത്തിൽ കിണറുകളാണ് ജലസേചനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടം. എന്നാൽ കേരളത്തിൽ “മറ്റ് ഉറവിടങ്ങൾ” എന്ന വിഭാഗമാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമാർജിക്കുന്നത്. ചെറുതോടുകൾ, കുളങ്ങൾ, പമ്പ് സേചനം, ബോർവെല്ലുകൾ, വിവിധതരം പ്രാദേശിക ജലസ്രോതസ്സുകൾ എന്നിവ ചേർന്നതാണ് ഈ വിഭാഗം. ഇത് കേരളത്തിന്റെ ചെറിയ കൃഷിയിട ഘടനയെയും, ഭൂമിശാസ്ത്ര സവിശേഷതകളെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
കേരളത്തിലെ ജലസേചന മേഖലയെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ ബഹുമുഖമാണ്. ജലലഭ്യതയിലെ സ്ഥലകാല വ്യത്യാസങ്ങൾ, ജനസംഖ്യയുടെ വർധനയും ജലാവശ്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളും, വ്യവസായം, വൈദ്യുതി, കുടിവെള്ളം തുടങ്ങിയ പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ, ജലവിഭവങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്താധിഷ്ഠിത മാനേജ്മെന്റിന്റെ അഭാവം, സംഘടനാതലത്തിലും നടപടിക്രമങ്ങളുമുള്ള അപര്യാപ്തതകൾ എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് കേരളത്തിലെ ജലസേചന രംഗത്തെ പ്രതിസന്ധികൾ രൂപപ്പെടുന്നത്.
കേരളത്തിലെ ജലസേചന പ്രശ്നം ജലത്തിന്റെ അഭാവം മൂലമല്ല, മറിച്ച് ജലത്തിന്റെ സംഭരണം, നിയന്ത്രണം, വിനിയോഗം എന്നിവയിലെ ഘടനാപരമായ പരിമിതികൾ മൂലമാണെന്നതാണ്. അതിനാൽ തന്നെ, കേരളത്തിലെ ജലസേചന വികസനം ഒരു സാങ്കേതിക പ്രശ്നം മാത്രമല്ല; അത് ഭരണപരവും സാമൂഹികവും പരിസ്ഥിതിപരവുമായ ഒരു സമഗ്ര വികസന വെല്ലുവിളിയാണ്.
കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തിൽ കേരള സർക്കാർ സ്വീകരിച്ച സമീപനം ഗുണപരമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കി. പുതിയ വൻ പദ്ധതികൾ അനിയന്ത്രിതമായി ആരംഭിക്കുന്നതിന് പകരം, ദീർഘകാലമായി നീണ്ടുനിന്ന പ്രധാനവും ഇടത്തരവുമായ ജലസേചന പദ്ധതികൾ പൂർത്തിയാക്കുക എന്നതാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ മുഖ്യ തന്ത്രമായി മാറിയത്. ഇത് ഒരു സാങ്കേതിക തീരുമാനമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ധനകാര്യ-ഭരണപരമായ പുനഃക്രമീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
ജല മാനേജ്മെന്റ്
കേരളത്തിലെ ജലസേചന രംഗം ഒരു സാങ്കേതിക പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. ജലം ഒരു അപരിമിത വിഭവമെന്ന ധാരണയിൽ നിന്ന്, അതീവ മൂല്യമുള്ള ഒരു പൊതുസമ്പത്ത് എന്ന ബോധത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. ഈ ബോധമാറ്റം കാർഷിക രീതികളിലും നയങ്ങളിലും സ്ഥാപന ഘടനകളിലും പ്രതിഫലിക്കുമ്പോഴാണ്, ജലസേചന വികസനം സുസ്ഥിരതയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത്. കേരളത്തിലെ ജലപ്രശ്നങ്ങൾ ഇനി ഒറ്റപ്പെട്ട പദ്ധതികളിലൂടെ പരിഹരിക്കാനാവാത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിട്ടുണ്ട്.
ജലനയം
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, കേരളത്തിൽ പുതിയ ജലനയം രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമായത്. ജലം ഒരു പൊതു വിഭവമാണെന്നും, അതിന്റെ വിനിയോഗം സാമൂഹികനീതിയും പരിസ്ഥിതി സുസ്ഥിരതയും ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ഉള്ള ആശയമാണ് ഈ നയത്തിന്റെ അടിത്തറ. കൃഷി, വ്യവസായം, നഗരവൽക്കരണം എന്നിവയുടെ ജലാവശ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സമതുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുക എന്നത്, ജലസേചന നയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി മാറുന്നു.
ഭാവിയിലെ ജലസേചന വികസനത്തിന്റെ മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം, നദീതട അധിഷ്ഠിത ആസൂത്രണത്തിന്റെ സ്ഥാപനവൽക്കരണമാണ്. ഓരോ നദീതടത്തിനും വ്യത്യസ്തമായ സാമൂഹിക–പാരിസ്ഥിതിക സ്വഭാവമുണ്ട്. ഈ വൈവിധ്യം അംഗീകരിക്കാതെ, ഏകീകൃത മാതൃകകൾ പ്രയോഗിച്ചാൽ, ജലവിഭവ വികസനം പ്രതിസന്ധിയിലാകും. അതിനാൽ, നദീതട തലത്തിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന സമഗ്ര പദ്ധതികളും, അവ നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപന സംവിധാനങ്ങളും കേരളത്തിന്റെ ജല-ആസൂത്രണത്തട്ടിന്റെ അടിത്തറയാകണം . ഇതിലൂടെ, ജലസേചനം പ്രളയ നിയന്ത്രണത്തോടും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തോടും ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംയുക്ത സംവിധാനമായി മാറും. ഈ ദർശനത്തിന്റെ വിജയത്തിന്, ജനകീയ പങ്കാളിത്തം അനിവാര്യമാണ്. ജലസേചന സംവിധാനങ്ങൾ എത്രത്തോളം ആധുനികമായാലും, അവ ഉപയോഗിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ ബോധവും പങ്കാളിത്തവുമില്ലാതെ സുസ്ഥിരത കൈവരിക്കാനാവില്ല. l
